Menopoz Sonrası Kanama Neden Olur? Tehlikeli Midir?

Menopoz, bir kadının art arda 12 ay boyunca adet görmemesiyle tanımlanan doğal bir yaşam dönemidir. Bu sürenin ardından vajinadan gelen kan, pembe veya kahverengi lekelenme ya da kanlı akıntı normal kabul edilmez. Menopoz sonrası kanama yalnızca bir kez görülse, ağrısız olsa veya çok az miktarda gelse bile değerlendirilmelidir.

Her kanama ciddi bir hastalığa işaret etmese de altta yatan neden yalnızca belirtilere bakılarak anlaşılamaz. Bu nedenle kadınların paniğe kapılmadan fakat zaman kaybetmeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurması gerekir. Erken değerlendirme, hem iyi huylu sorunların belirlenmesini hem de önemli hastalıkların gecikmeden fark edilmesini sağlar.

Menopoz Sonrası Kanama Ne Anlama Gelir?

Son doğal adetin üzerinden en az 12 ay geçtikten sonra ortaya çıkan vajinal kanama, lekelenme veya kanlı akıntı menopoz sonrası kanama olarak adlandırılır. Kanın açık kırmızı, koyu renkli, pembe ya da kahverengi olması bu tanımı değiştirmez. İç çamaşırında görülen birkaç damlalık leke bile dikkate alınmalıdır.

Yaşla birlikte genital dokularda meydana gelen değişikliklerden rahim içindeki poliplere kadar farklı durumlar kanamaya yol açabilir. Başlıca menopoz sonrası kanama nedenleri çoğunlukla iyi huylu olsa da kanamanın kaynağını muayene olmadan belirlemek mümkün değildir. NHS de kanamanın tek seferlik veya az miktarda olması durumunda dahi tıbbi değerlendirme önermektedir.

Vajinal ve Rahim İç Tabakasındaki İncelme Kanama Yapar mı?

Menopoz döneminde östrojen seviyesinin azalması, vajina ve rahim iç yüzeyini oluşturan dokuların incelmesine neden olabilir. Vajinal kuruluk, hassasiyet, yanma ve cinsel ilişki sırasında ağrı bu değişime eşlik edebilir. İncelen ve esnekliğini kaybeden doku, sürtünme veya küçük bir travmayla kolayca kanayabilir.

Doku incelmesine bağlı menopoz sonrası kanama genellikle hafif lekelenme biçimindedir. Bununla birlikte kanamanın biçimine bakarak kesin tanı konulamaz. Vajinal veya endometrial atrofi sık görülen nedenleri arasında bulunsa da başka bir hastalığın eşlik etmediği doğrulanmalıdır.

Polipler ve Diğer İyi Huylu Oluşumlar Kanamaya Yol Açar mı?

Rahim içinde veya rahim ağzında gelişen polipler, çoğunlukla iyi huylu doku büyümeleridir. Bu yapılar hassas damarlar içerebildiği için kendiliğinden ya da cinsel ilişkinin ardından kanayabilir. Menopoz öncesinde oluşmuş miyomlar da konumlarına ve yapısal özelliklerine bağlı olarak bazı kadınlarda şikâyetlere neden olabilir.

Polip kaynaklı menopoz sonrası kanama aralıklı lekelenme veya beklenmedik bir kanama şeklinde ortaya çıkabilir. Polip ve miyomlar, “menopoz sonrası kanama neden olur?” araştırılırken değerlendirilmesi gereken olasılıklardandır. Ancak iyi huylu oluşumlar arasında yer almaları, incelemeye gerek olmadığı anlamına gelmez. Polipler ve rahimle ilişkili yapısal değişiklikler önemli nedenleri arasındadır ve tanıda ultrasonografi veya histeroskopiden yararlanılabilir.

Kullanılan İlaçlar ve Hormon Tedavileri Kanamayı Etkiler mi?

Menopoz belirtilerini azaltmak amacıyla uygulanan hormon tedavileri, özellikle tedavinin başlangıç döneminde veya ilaç düzeni değiştirildiğinde beklenmeyen kanamalara yol açabilir. Kan sulandırıcı ilaçlar mevcut bir kanama eğilimini artırabilir. Meme kanseri tedavisinde kullanılabilen tamoksifen gibi bazı ilaçlar da rahim iç tabakasının ayrıca değerlendirilmesini gerektirebilir.

İlaç kullanırken gelişen menopoz sonrası kanama, doğrudan ilaca bağlanarak göz ardı edilmemelidir. Hekim, menopoz sonrası kanama neden olur sorusunu yanıtlarken kullanılan bütün ilaçları, dozları ve tedavi sürelerini dikkate alır. Hormon tedavileri ve bazı ilaçlar olası menopoz sonrası kanama nedenleri içinde değerlendirilir; ancak ilaçlar doktor önerisi olmadan kesilmemeli veya dozları değiştirilmemelidir.

Menopoz Sonrası Kanama Kanser Belirtisi Olabilir mi?

Rahim iç tabakası kanseri başta olmak üzere rahim ağzı, vajina veya vulva kanserleri kanamayla belirti verebilir. Buna karşın kanama yaşayan her kadında kanser bulunduğunu düşünmek doğru değildir. Önemli olan, kanser olasılığının muayene ve tetkiklerle güvenilir biçimde dışlanmasıdır.

Özellikle tekrarlayan menopoz sonrası kanama, kötü kokulu veya kanlı akıntı, açıklanamayan kilo kaybı ve pelvik ağrı gibi yakınmalar gecikmeden değerlendirilmelidir. Kanser, diğer menopoz sonrası kanama nedenleri kadar sık görülmese de erken tanı açısından mutlaka araştırılmalıdır. NICE, açıklanamayan menopoz sonrası kanamayı özellikle 55 yaş ve üzerindeki kadınlarda hızlı değerlendirme gerektiren bir bulgu olarak ele almaktadır. 

Tanı İçin Hangi Muayene ve Testler Yapılır?

Değerlendirme ayrıntılı bir sağlık öyküsüyle başlar. Kanamanın zamanı, süresi, miktarı, tekrarlayıp tekrarlamadığı ve eşlik eden belirtiler öğrenilir. Kullanılan hormonlar ve diğer ilaçlar sorgulanır. Ardından dış genital bölge, vajina ve rahim ağzını değerlendirmeye yönelik jinekolojik muayene yapılabilir.

Menopoz sonrası kanama değerlendirilirken transvajinal ultrasonografiyle rahim ve rahim iç tabakası incelenebilir. Güncel yaklaşımda hastanın özelliklerine göre rahim içinden doku örneği alınması da gerekebilir. Böylece menopoz sonrası kanama neden olur sorusuna yalnızca görüntüleme bulgularıyla değil, gerektiğinde patolojik incelemeyle yanıt aranır. Histeroskopi ise rahim içinin kamera yardımıyla görülmesine ve polip gibi menopoz sonrası kanama nedenleri saptandığında hedefli örnek alınmasına olanak sağlayabilir. ACOG, değerlendirme planının kanser öncüsü değişiklikleri ve rahim iç tabakası kanserini dışlayacak biçimde oluşturulmasını önermektedir. 

Kanamanın Tekrarlaması Durumunda Ne Yapılmalıdır?

İlk incelemelerde önemli bir bulgu belirlenmemesi rahatlatıcıdır ancak daha sonra ortaya çıkan yeni bir kanama tekrar değerlendirilmelidir. Kanamanın kesilmiş olması veya daha önce yapılan ultrasonografinin normal bulunması, sonraki kanamaların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Bazı küçük veya bölgesel rahim içi değişiklikler ilk değerlendirmede fark edilmeyebilir.

Tekrarlayan menopoz sonrası kanama durumunda kadın hastalıkları ve doğum uzmanına yeniden başvurulmalıdır. Tekrarlayan kanamada polip, rahim içi doku değişiklikleri ve diğer menopoz sonrası kanama nedenleri yeniden araştırılabilir. Süregelen veya yineleyen kanamalarda daha ileri inceleme gerekebileceği klinik kılavuzlarda da belirtilmektedir.

Menopoz Sonrası Kanama Görüldüğünde Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Kanama fark edildiğinde miktarından bağımsız olarak mümkün olan en kısa sürede uzman değerlendirmesi alınmalıdır. Kanamanın tarihi, rengi, miktarı ve kaç gün sürdüğü not edilebilir. Ağrı, akıntı, yanma veya idrar yakınmaları varsa bunlar da hekime anlatılmalıdır. Kullanılan ilaçların güncel listesi muayeneye götürülebilir.

Yoğun menopoz sonrası kanama, baş dönmesi, bayılma hissi, belirgin halsizlik, nefes darlığı veya şiddetli ağrıyla birlikteyse acil sağlık değerlendirmesi gerekir. Sık karşılaşılan menopoz sonrası kanama nedenleri çoğunlukla tedavi edilebilir nitelikte olsa da doğru yaklaşım, kanamayı normal kabul etmemek ve nedenini zamanında araştırmaktır.