İlişki Sonrası Kanama Neden Olur?

Cinsel birliktelik sırasında veya sonrasında görülen vajinal kanama, birçok kadında endişeye yol açabilir. Kanamanın miktarı bazen yalnızca birkaç damla veya pembe renkli lekelenme şeklindeyken bazen daha belirgin olabilir. Peki, ilişki sonrası kanama neden olur? Bu durum vajinal kuruluk ve sürtünme gibi geçici nedenlerden kaynaklanabileceği gibi enfeksiyonlar, rahim ağzındaki değişiklikler veya polipler gibi değerlendirilmesi gereken sorunlarla da ilişkili olabilir.

Kanamanın bir kez yaşanması mutlaka ciddi bir hastalık bulunduğunu göstermez. Ancak tekrarlayan, miktarı artan veya ağrı, kötü kokulu akıntı ve ateş gibi başka belirtilerle birlikte görülen kanamalar ihmal edilmemelidir. Özellikle ilişki sonrası kanama yalnızca kanamanın miktarı değil; kişinin yaşı, adet düzeni, gebelik ihtimali, menopoz durumu ve eşlik eden şikâyetler de değerlendirilmelidir. Bu şikâyeti yaşayan kişiler, kapsamlı değerlendirme için bir Mersin kadın doğum uzmanına başvurabilir. 

İlişki Sonrası Kanama Nedir?

İlişki sonrası kanama, adet dönemiyle bağlantılı olmadan cinsel birliktelik sırasında ya da hemen sonrasında vajinadan kan gelmesidir. Tıp dilinde postkoital kanama olarak da adlandırılır. Kanama açık kırmızı, pembe veya kahverengi lekelenme biçiminde fark edilebilir. Kahverengi görünüm, kanın vajinadan hemen atılmayıp bir süre beklemiş olabileceğini gösterebilir.

Kanamanın kaynağı her zaman vajina değildir. Vajinal dokuların yanı sıra rahim ağzı, rahim içi veya nadiren dış genital bölgedeki küçük yaralanmalar da kanamaya yol açabilir. Bu nedenle kanamanın görünümüne bakılarak kesin neden belirlenemez. Adet başlangıcına yakın yaşanan lekelenmeler de ilişki sonrasındaki kanamayla karıştırılabilir.

İlişki Sonrası Kanamanın Yaygın Nedenleri Nelerdir?

Cinsel ilişki sonrası kanama neden olur? sorusunun tek bir yanıtı bulunmaz. En sık karşılaşılan nedenlerden biri, yeterli kayganlık oluşmadan gerçekleşen birliktelik nedeniyle vajinal dokuda meydana gelen küçük tahrişlerdir. Sert veya uzun süren birliktelik de yüzeysel çatlaklara ve hafif kanamaya neden olabilir.

Rahim ağzının hassaslaşmasına yol açabilen servikal ektropion, rahim ağzı polipleri, servisit ve cinsel yolla bulaşabilen bazı enfeksiyonlar diğer olası nedenler arasındadır. Hormonal doğum kontrol yöntemleri özellikle kullanılmaya başlandıkları ilk aylarda düzensiz lekelenmeye yol açabilir. Adet döngüsündeki hormonal değişiklikler de bazı kadınlarda ara kanama görülmesine neden olabilir.

Rahim ağzındaki hücresel değişiklikler ve rahim ağzı kanseri daha seyrek karşılaşılan fakat dışlanması gereken nedenlerdendir. Rahim ağzı kanserinde görülebilen belirtiler arasında ilişki sonrası kanama da bulunduğu için tekrarlayan şikâyetler değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, bu belirtiyi yaşayan her kişide kanser bulunduğu düşünülmemelidir. 

Vajinal Kuruluk İlişki Sonrası Kanamaya Yol Açar mı?

Vajinal kuruluk, cinsel birliktelik sırasında sürtünmenin artmasına ve hassas dokuda küçük çatlaklar oluşmasına neden olabilir. Bu durumda ilişki sonrası hafif kanama neden olur sorusunun yanıtı, dokunun yeterince kaygan olmaması olabilir. Vajinal kuruluk, ilişki sonrası kanama neden olur sorusuna verilebilecek yaygın yanıtlardan biridir. Kanamaya yanma, batma, hassasiyet veya ilişki sırasında ağrı eşlik edebilir.

Kuruluk yalnızca menopoz döneminde görülmez. Emzirme, bazı ilaçlar, hormonal değişiklikler, yeterli uyarılmanın gerçekleşmemesi ve tahriş edici genital bakım ürünleri de vajinal nemliliği etkileyebilir. Vajinal kuruluğa bağlı cinsel ilişki sonrası kanama, hassas dokunun sürtünme nedeniyle tahriş olması sonucunda ortaya çıkabilir. Su bazlı kayganlaştırıcılar bazı kişilerde sürtünmeyi azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak kuruluk sürekli yaşanıyor veya kanama tekrarlıyorsa altta yatan nedenin belirlenmesi için jinekolojik değerlendirme gerekir.

Enfeksiyonlar ve Rahim Ağzı Sorunları Kanamaya Neden Olabilir mi?

Vajina veya rahim ağzındaki enfeksiyonlar dokunun hassaslaşmasına yol açarak temas sırasında kanamaya neden olabilir. Enfeksiyonlara bağlı olarak ilişki sonrası kanama neden olur sorusu değerlendirilirken dokudaki iltihaplanma ve hassasiyet dikkate alınmalıdır. Servisit olarak adlandırılan rahim ağzı iltihabında ilişki sonrası kanamanın yanı sıra alışılmadık akıntı, kötü koku, idrar yaparken yanma ve cinsel birliktelik sırasında ağrı görülebilir. Pelvik inflamatuar hastalıkta ise alt karın ağrısı, ateş ve ilişki sırasında derin ağrı gibi belirtiler tabloya eklenebilir.

Rahim ağzında gelişen iyi huylu polipler temasla kolayca kanayabilir. Servikal ektropionda ise rahim ağzı kanalındaki daha hassas hücreler dış yüzeyde bulunur ve ilişki sırasında kanama meydana gelebilir. Bu gibi rahim ağzı sorunlarına bağlı cinsel ilişki sonrası kanama tekrarlayabileceği için jinekolojik değerlendirme önemlidir. HPV enfeksiyonu çoğu zaman belirti vermese de yüksek riskli HPV türlerinin yol açtığı hücresel değişikliklerin tarama programlarıyla takip edilmesi gerekir.

Gebelikte İlişki Sonrası Kanama Normal midir?

Gebelik sırasında rahim ağzına giden kan akımı artar ve dokular daha hassas hâle gelebilir. Gebelikte ilişki sonrası kanama neden olur sorusunun olası yanıtlarından biri, rahim ağzındaki bu hassasiyetin temasla birlikte hafif lekelenmeye yol açmasıdır. Bununla birlikte gebelikte görülen kanamanın yalnızca ilişkiye bağlı olduğu varsayılmamalıdır. Özellikle ilk aylardaki kanama her zaman gebeliğin kaybedileceği anlamına gelmese de düşük ve dış gebelik gibi durumların değerlendirilmesini gerektirebilir.

Kanamayla birlikte tek taraflı ya da şiddetli karın ağrısı, omuz ağrısı, baş dönmesi, bayılma hissi veya yoğun kanama bulunuyorsa acil sağlık değerlendirmesi gerekir. Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde yaşanan kanamalarda da vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Menopoz Sonrası Cinsel İlişki Sonrası Kanama Neden Olur?

Menopoz döneminde östrojen seviyesinin azalması vajinal dokunun incelmesine, kurumasına ve esnekliğini kaybetmesine yol açabilir. Hassaslaşan doku, cinsel ilişki sırasında kolayca tahriş olabilir. Bu nedenle menopoz döneminde görülen cinsel ilişki sonrası kanama, genitoüriner menopoz sendromuyla ilişkili olabilir.

Bununla birlikte menopozdan sonra meydana gelen her türlü vajinal kanama, miktarı az olsa ve yalnızca bir kez görülse bile değerlendirilmelidir. Polipler, rahim iç tabakasındaki değişiklikler, rahim ağzı hastalıkları ve bazı kanserler olası nedenler arasındadır. Menopoz sonrası kanama otomatik olarak kanser anlamına gelmez; ancak muayene edilmeden nedeninin anlaşılması mümkün değildir.

İlişki Sonrası Kanama Ne Zaman Tehlikelidir?

Tekrarlayan veya giderek artan cinsel ilişki sonrası kanama dikkatle değerlendirilmelidir. Kanamanın şiddetli olması, kısa sürede birden fazla pedi doldurması, büyük pıhtılar içermesi ya da baş dönmesi, bayılma, solukluk ve belirgin halsizlikle birlikte görülmesi acil müdahale gerektirebilir.

Şiddetli kasık veya karın ağrısı, ateş, kötü kokulu akıntı, gebelik ihtimali, adet gecikmesi ve menopoz sonrası dönemde olmak da tıbbi değerlendirme gerektiren durumlardır. İlişki sonrası neden kanama olur diye araştırmak belirtileri anlamaya yardımcı olsa da kanamanın gerçek kaynağı yalnızca muayene ve gerekli testlerle belirlenebilir.

Cinsel İlişki Sonrası Kanamada Hangi Tanı Yöntemleri Kullanılır?

İlişki sonrası kanama neden olur sorusuna doğru yanıt verilebilmesi için kişinin sağlık öyküsü ve muayene bulguları birlikte değerlendirilir. Cinsel ilişki sonrası kanama değerlendirilirken kanamanın ne zaman başladığı, miktarı, tekrarlayıp tekrarlamadığı, son adet tarihi, kullanılan doğum kontrol yöntemi, gebelik ihtimali ve eşlik eden belirtiler sorgulanır. Ardından dış genital bölge, vajina ve rahim ağzının incelendiği jinekolojik muayene yapılabilir.

Kişinin durumuna göre gebelik testi, enfeksiyon testleri, smear veya HPV testi istenebilir. Rahim ve yumurtalıkların değerlendirilmesi için ultrason uygulanabilir. Rahim ağzında şüpheli bir görünüm ya da tarama testinde anormallik bulunması durumunda kolposkopi ve gerektiğinde biyopsi planlanabilir. Smear ve HPV testleri belirtilerin nedenini tek başına açıklayan testler değil, rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri değerlendiren tarama yöntemleridir.

İlişki Sonrası Kanamanın Tedavisi Nasıl Yapılır?

İlişki sonrası kanama neden olur sorusunun yanıtı, uygulanacak tedavinin belirlenmesinde temel rol oynar. Cinsel ilişki sonrası kanama vajinal kuruluktan kaynaklanıyorsa uygun kayganlaştırıcı veya nemlendirici ürünler önerilebilir; menopoz dönemindeki kişilerde ise hekim değerlendirmesiyle lokal hormonal tedaviler düşünülebilir. Enfeksiyon saptanırsa etkene yönelik ilaç tedavisi uygulanır ve gerekli durumlarda partner değerlendirmesi planlanabilir.

Rahim ağzı polipleri şikâyete yol açıyorsa çıkarılabilir. Servikal ektropionun tedavi gerektirip gerektirmediğine belirtiler ve muayene bulguları doğrultusunda karar verilir. Hücresel değişiklik saptanması hâlinde ise takip veya tedavi, elde edilen test sonuçlarına göre planlanır. Nedeni bilinmeden antibiyotik, vajinal ilaç veya bitkisel ürün kullanılmamalıdır.

İlişki Sonrası Kanama Yaşandığında Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Tek seferlik ve çok hafif bir lekelenme sürtünmeye bağlı gelişebilir. Ancak kanama tekrarlandığında ilişki sonrası kanama neden olur sorusunun yanıtını belirlemek için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmalıdır. Özellikle kanama her birliktelikten sonra ortaya çıkıyorsa veya ağrı, kötü kokulu akıntı, ateş ve adet düzensizliği gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa muayene geciktirilmemelidir.

Muayeneye kadar kanamanın zamanı, miktarı, rengi ve eşlik eden belirtiler not edilebilir. Son adet tarihi, kullanılan ilaçlar ve korunma yöntemi de hekimle paylaşılmalıdır. Cinsel ilişki sonrası kanama çoğu zaman iyi huylu ve tedavi edilebilir nedenlerle ortaya çıksa da tekrarlayan kanamalarda erken değerlendirme önemlidir. Bu şikâyeti yaşayan kişiler, muayene ve kişiye özel değerlendirme için Op. Dr. Özgü Keskin Yılmaz’a başvurabilir.